Interview: de taal van de mensen

In de Stadkamer Zwolle praat ik met Merla uit de Filipijnen over cultuurverschillen. We hebben een heel boeiend en mooi gesprek waarin van alles langs komt en waarin zij ook veel van zichzelf laat zien. Merla was sportdocent in de Filipijnen, werkte later jaren als PA in het bedrijfsleven van Dubai en komt in 2017 naar Nederland voor de liefde. In Nederland wonen betekende voor Merla een nieuwe taal leren in weer een andere cultuur. Ze moet heel erg lachen als ze vertelt dat ze voor het eerst boodschappen ging doen. 'Ik had wel wat woordjes geoefend, was een beetje voorbereid met hoe ik iets kon vragen. Maar toen er aan de kassa gevraagd werd: bonnetje mee? wist ik echt niet waar het over ging. We hebben er erg om gelachen. 'Weet je', zegt ze 'ik heb nog steeds een potlood bij me en jij een pen'. Ik kijk heel verbaasd en vraag haar om uitleg. 'Nou een potlood kun je uitgummen. Gum is je kans om te verbeteren en verder te komen. Een pen is definitief. Ik heb nog steeds een potlood'. Hoe mooi gezegd! Misschien zouden we allemaal wat vaker een potlood moeten hanteren zodat we onze harde meningen ook weer kunnen uitgummen. Maar dit terzijde.

Terug naar de cultuurverschillen. Een interessante die ik zelf op mijn reizen in Azië ook regelmatig ben tegengekomen : Aziaten durven geen nee te zeggen, of te zeggen dat ze het niet weten.

Merla beaamt dit volledig. 'Ook als ik het niet begrijp zeg ik ja, ja. Of ik draai er een beetje om heen. Maar nee zeggen of zeggen dat ik het niet begrijp, dat kan niet. Dan heb ik wel een smoesje ofzo. Nee zeggen is in onze cultuur niet beleefd. Dat heeft te maken met respect'.

Een interessant cultuurverschil, waar je als Taalvrijwilliger ongetwijfeld een keertje mee te maken krijgt. Misschien heb je het niet eens opgemerkt, dat kan natuurlijk ook. Je Taalmaatje die zegt jou begrepen te hebben en de volgende keer weer dezelfde 'fout' maakt. Om dit cultuurdingetje te omzeilen en je Taalmaatje niet in verlegenheid te brengen, zou je dus de vraag anders moeten stellen, zodat er geen ja / nee antwoord mogelijk is.

Een ander cultuurverschil waar we over praten heeft te maken met de 'ik' en 'wij' samenleving. Als je uit een land komt waar familie, het wij-gevoel, openstaan voor anderen, hulpvaardigheid, zonder aankondiging langskomen en mee eten onderdeel zijn van het leven, dan is het even wennen als je in stedelijk Nederland bent. We zouden in onze huidige 'ik'-gerichte samenleving, nog wel wat kunnen leren van deze andere culturen en wat meer open kunnen staan voor de ander en het minder bekende. Ik kan zeggen dat het zeer verrijkend is en dat je dan ook met andere ogen naar onze eigen samenleving kijkt.